TURKOOIS

Het mineraal turkoois is een gehydrateerd koper-aluminium-fosfaat. Het groene, geelgrijze, lichtblauwe, maar typisch blauwgroene turkoois heeft een wasglans en een vaal blauwwitte streepkleur. Het mineraal turkoois is genoemd naar Turkije, het land waarlangs het passeerde toen het mineraal voor het eerst Europa bereikte. Het komt overigens voor zover bekend in Turkije niet voor. De kleur turkoois is genoemd naar dit mineraal. Turkoois wordt voornamelijk gevonden als secundair mineraal in koper-ertsen. De typelocatie is de Nisjapoer afzetting in Iran. Ook in de Sinaï werd het mineraal gedolven en in Serabit el-Khadim is een tempel gewijd aan de Egyptische "Vrouwe van Torquoise", (de godin Hathor). Turkoois wordt als halfedelsteen gebruikt. Tijdens het Ottomaanse Rijk werd turkoois als kostbaar mineraal geëxporteerd, vooral naar Perzië. Momenteel wordt turkoois in Mexico, de Verenigde Staten, China en Iran gewonnen. Imitatieturkoois werd voor het eerst in 1972 in Frankrijk gemaakt, maar de eigenschappen van deze imitatie verschillen van die van de natuurlijke variëteiten. Toch is de meest verkochte turkoois nu synthetisch.

MALACHIET

Malachiet is een mineraal dat als edelsteen wordt gebruikt. Het wordt in de natuur veelal samen gevonden met het verwante azuriet De naam van het mineraal is afkomstig uit het Grieks en verwijst naar de kleur van de malve (kaasjeskruid) Malachiet werd al vroeg als edelsteen bewerkt. In Egypte werden er cameeën, amuletten en siervoorwerpen van vervaardigd. Ook de Grieken en Romeinen kenden malachiet. Het verpulverde mineraal werd gebruikt als schmink en als kleurstof voor verf. Men beweerde dat malachiet in staat was kinderen tegen toverij en hekserij te beschermen. In de antieke tijd dacht men dat het oogkwalen kon genezen. In de 16de eeuw werd het in Midden-Europa gebruikt om de groei van kinderen te bevorderen en om pijn te stillen. Wereldwijd wordt malachiet gevonden. In Azië worden belangrijke hoeveelheden gevonden in China, India en de Oeralin Rusland, alsook in Australië. Op het Amerikaanse continent bevinden de belangrijkste voorraden zich in het zuidwesten van de Verenigde Staten, voornamelijk in de staat Arizona (bij Bisbee werd een blok gevonden van 4,5 ton). Malachieten in Mexico, Chili en Cuba zijn van edelsteenkwaliteit. De belangrijkste en historisch bekendste malachietreserves liggen echter in Afrika. Hier wordt malachiet al sinds deoudheid gewonnen in de Copperbelt ("kopergordel") in Congo-Kinshasa en Zambia. De malachietzone strekt zich uit van de provincie Katanga (Congo-Kinshasa) tot in Zambia. Deze malachieten worden beschouwd als de mooiste en beste ter wereld. Fraaie malachietkristallen worden gevonden in Namibië (Tsumeb), Marokko, Zimbabwe en Angola. Europa kent slechts kleine vindplaatsen van weinig betekenis in Duitsland, Slowakije, Hongarije, Roemenië, Engelanden Frankrijk. In België wordt malachiet aangetroffen in de vallei van de Salm en in kalksteen te Wezet. Malachiet ontstaat in oxidatiezones van koperafzettingen.

AZURIET

Het mineraal azuriet is een koper-carbonaat. Het doorzichtig tot doorschijnende typisch azuurblauwe azuriet heeft een lichtblauwe streepkleur en een glasglans. De naam azuriet is afgeleid van het Perzische lazhward, dat "blauw" betekent. Het zeer algemene azuriet komt voornamelijk voor in de geoxideerde delen van koperafzettingen of als secundair mineraal in carbonaat-rijk water. Het wordt ook gevormd als koperhoudende oplossingen reageren met kalksteen. De typelocatie van azuriet is Chessy-les-Mines, Rhône-Alpes, Frankrijk. Azuriet wordt reeds eeuwen gebruikt als een blauw pigment. Het was vroeger bekend als Azurro Della Magna (uit het Italiaans). Wanneer het gemengd wordt met olie wordt het lichtjes groen. Wanneer het gemengd wordt met eierdooier wordt het grijsgroen. Azuriet wordt vaak in sieraden gebruikt en is een geliefd mineraal bij verzamelaars.

AMETHIST

Amethist is een violette variëteit van het mineraalkwarts en is de meest gewilde steen uit de kwartsgroep. Etymologie: De naam is afkomstig van het Griekse αμεθυστoς (amethystos). Amethist was reeds bekend bij de Egyptenaren, Etrusken en Romeinen, en Plinius de Oudere heeft amethist al beschreven. In het oude China werden uit amethist kleine gemmen gesneden. In de Middeleeuwen werd amethist ook in Europa zeer gewaardeerd. Hij werd bisschopsteen genoemd, omdat het vroeger een geliefde edelsteen was voor kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders, en hij magische krachten zou bezitten. Het was het symbool van de verliefden de steen van matigheid, beschermer tegen tovenarij en hekserij. Bij Jacob van Maerlant is de verklaring te vinden dat de steen dronkenschap verdrijft. Men heeft wel aangenomen dat de Griekse naam "tegen de roes" zou betekenen: van wijn die gedronken wordt uit een beker vervaardigd uit amethist zou men niet dronken kunnen worden. Ontstaan: Metamorfieten, hydrothermaal, alluviale afzettingen. De kristallen groeien steeds op een onderlaag, de prisma's zijn vaak zwak ontwikkeld en daardoor overheersen de kristalspitsen spitamethist; hier is ook de kleur het krachtigste. Deze gedeelten worden er afgeklopt, dat wil zeggen, voor verder gebruik afgebroken. Door branden bij een temperatuur tussen 470 en 750 graden ontstaan lichtgele, roodbruine, groene of kleurloze variëteiten. Er bestaan amethisten die bij daglicht geleidelijk verbleken. Met radiumbestraling is de oorspronkelijke kleur weer te herstellen. De kleur wordt veroorzaakt door ijzer in combinatie met ioniserende straling. Bij kunstlicht is amethist minder fraai. Voorkomen Al in de Middeleeuwen kon Brazilië zich beroemen op zijn vindplaatsen van amethist, ze worden onder andere gewonnen in Bahia, Minas Gerais en Mato Grosso. Recentelijk wordt in Bolivia de zogenaamde ametrien gewonnen, een amethist-citrien, waarbij de violette en gele kleuren afwisselen, maar de overgang tussen de kleuren is scherp begrensd. Amethisten zijn ook bekend in de Verenigde Staten, nl.in Montana, Maine, Georgia en Arizona. In Canada, Mexico, Bolivia, India, Myanmar, Japan, China en Korea, en van Sri Lanka, Zimbabwe, Congo en Australië zijn ook belangrijke producenten. In Rusland wordt amethist onder meer gevonden in de Oeral, Jakoetsk en op het schiereiland Kola. Amethisten worden eveneens aangetroffen in Armenië, Duitsland, Tsjechië, Slowakije, Bulgarije, Zwitserland en Ierland. Amethist vormt slechts zelden grotere zuivere kristallen. In het British Museum bevindt zich een unieke geslepen steen van 343 karaat. Andere, kleinere stenen wegen minder; ze komen meestal uit Brazilië. Het Smithsonian Institution in Washington D.C. bezit zelfs een geslepen amethist uit Brazilië van 1362 karaat en één uit North Carolina van 202,5 karaat. Amethisten werden vaak gebruikt in staatsjuwelen, zoals de scepter van Catharina de Grote en de scepter van de Britse Kroon.

ROZENKWARTS

Rozenkwarts (Steen der liefde) is een kwarts variëteit. De kleur varieert van donkerroze tot heel licht, doorschijnend roze. Rozenkwarts genoemd naar de roze kleur is vaak gebarsten en meestal iets troebel, De kleurgevende stoffen zijn titaan en mangaan. De kleur kan verbleken, zeer kleine rutielnaalden veroorzaken bij cabochonslijpsel een zesstralige ster. Rozenkwarts wordt al lange tijd als edelsteen bewerkt. De beste rozenkwarts worden gewonnen in Madagaskar. Kattenoogeffect-rozenkwarts komt voor op Sri Lanka. Het komt ook voor in Kenia, Mozambique en Namibië. In Brazilië zijn talrijke vindplaatsen, in Minas Gerais werd in 1959 voor het eerst rozenkwarts gevonden, sommige rozenkwartsen uit Brazilië vertonen kattenoogefect of asterisme. In de Verenigde Staten wordt rozenkwarts gevonden in de staten Maine, Californië, South Dakota en Colorado. Asterisme komt voor bij rozenkwarts uit New York en Georgia. Ook Rusland, Kazachstan, India en Japan leveren rozenkwarts. Slechts zelden wordt rozenkwarts van meer dan 20 karaat gefacetteerd. 

TIJGEROOG

Tijgeroog is een kwarts-variëteit. De kleur van de steen is geelbruin tot bruin, streperig en ondoorschijnend. Vindplaatsen zijn onder andere Afrika, India, Mexico, Californië en Australië. Tijgeroog ontstaat door de verkiezeling van zwartblauwe asbestvezels die crocidoliet worden genoemd. Daarbij ontstaan vaste insluitsels van haarachtige kristallen in het kwarts. Door de oxidatie van de oorspronkelijke crocidolietvezels ontstaan de goud glanzende limonietvezels van de steen. Tijgeroog wordt zo genoemd omdat de steen een lichtreflectie heeft die aan het oog van een tijger doet denken. Dit spleetvormig lichteffect heet chatoyeren of ‘kattenoogeffect’. Wanneer de steen cabochon (bol) geslepen wordt, is het prachtige kattenoogeffect het beste zichtbaar. De kleur van de steen geeft hem zijn naam: de rode soort heet Kattenoog, de blauwe Valkenoog en de gele Tijgeroog (goudgeel, goudbruin).

KYANIET
Het mineraal kyaniet of distheen is een aluminium-silicaat. Het behoort tot de groep van de nesosilicaten. Het blauwe, grijze, witte, groene of zwarte mineraal heeft een witte streepkleur en een glas- tot parelglans. De naam van het mineraal kyaniet is afgeleid van het Griekse woord kyanos, dat "blauw" betekent. Kyaniet is een zeer veelvoorkomend mineraal als onderdeel van vele gesteenten. Het komt onder andere voor in gemetamorfoseerde sedimentaire gesteenten. Het is ook, samen met de andere aluminiumsilicaten sillimaniet en andalusiet een indicatief mineraal voor de diepte en temperatuur waarbij een gesteente metamorfose ondergaan heeft. Kyanieten van edelsteenkwaliteit komen voor in India, in de edelsteenafzetingen in Myanmar en Korea. In de Verenigde Staten worden kyanieten gewonnen in Californië, Tennessee, Georgia, New Hampshire en North Carolina. In Afrika komt kyaniet voor in Kenia, Tanzania, in Europa in Rusland, Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk. Kyaniet komt voor in de zandfractie van Nederlandse Kwartaire riviersedimenten. 

SMARAGD

Smaragd is een variëteit van beril en geldt als de edelste steen uit de berylgroep. De kleurgevende stof is chroom, soms vanadium. De naam smaragd is via het Latijn en het Grieks waarschijnlijk terug te voeren op een Semitische taal. De Grieken gebruikten de naam niet alleen voor smaragd, maar voor verschillende groene stenen.  De smaragd is altijd beschouwd als de 'koning van de edelstenen'. Duizenden jaren voor Christus was het al bekend en werd al gewonnen en toegepast in sieraden, amuletten en kunstvoorwerpen. Men heeft smaragden gevonden in de grafkamers van Egyptische farao's, in Pompeï en in Herculaneum. Ook in de Bijbel worden smaragden genoemd: in de Openbaring van Johannes is sprake van een "een regenboog die eruitzag als smaragd" rond de troon in de hemel. Bijzondere smaragden maken deel uit van schatten en museumcollecties. Talrijke smaragden liggen in scheepswrakken op de bodem van de zeeën tussen Amerika en Europa. De bijzondere en opvallende kleur van deze edelsteen werd synoniem met de officieel erkende kleur smaragdgroen. De naam wordt vaak in metaforen voor landen gebruikt. Zo wordt Ierland in het Engels ook wel the Emerald Isle (het Eiland van Smaragd) genoemd, omdat het zo groen is. Sinds Multatuli stond Nederlands-Indië bekend als de Gordel van smaragd. In de astrologie wordt de smaragd geassocieerd met de maand mei en het sterrenbeeld Stier. In sommige culturen is de smaragd het traditionele geschenk voor de 55e huwelijksverjaardag. De smaragd is een van de "negen edelstenen" in de Thaise Orde van de Negen Edelstenen.

JADE

Jade is de gemeenschappelijke naam voor twee mineralen die als edelstenen worden gebruikt: jadeïet en nefriet. Echte jade verandert van kleur in een lange tijdsperiode als het jarenlang in contact is geweest met menselijke huid. Jade kent veel verschillende kleuren: groen, bruin, zwart of wolkenwit, van zeer licht tot zeer donker. Jade wordt net als zeepsteen en chalcedoon al duizenden jaren geslepen en bewerkt door de Chinezen. Jade werd oorspronkelijk gebruikt als gereedschap maar kwam tijdens de Han-dynastie in zwang als sieraad. De enige plaats waar nefriet wordt gevonden in China ligt in Sinkiang rond de stad Khotan. In de Chinese cultuur wordt alleen bewerkte jade als waardevol gezien. Een klomp onbewerkt jade is dus van mindere waarde. In de Sanzijing staat het vermeld als een vergelijking met onderwijs: "Als men jade niet polijst, is het geen kostbaar ding. Als een mens niet leert, heeft zijn leven geen zin, want hij kent de normen, waarden en respect van het leven niet en zal dus nooit talentvol worden" Jade wordt gezien als een waardevolle steen die boze krachten weert.